ԱՄՆ պատժամիջոցները՝ կոշտ ու ռիսկային խաղաքարտ ՀՀ իշխանությունների համար. Պերենջիև
Հունվարի 29-ից ԱՄՆ-ն ծրագրում է պատժամիջոցներ կիրառել այն յուրաքանչյուր պետության ֆիզիկական անձանց, կազմակերպությունների կամ ընկերությունների դեմ, որոնք զգալի ծավալի ռազմական գործարքներ կկնքեն Ռուսաստանի ռազմա-արդյունաբերական համալիրի ձեռնարկությունների հետ։ Պատժամիջոցների տակ ընկնող կազմակերպությունների ցանկում ներառված է 39 ռուսաստանյան ձեռնարկություն, այդ թվում նաև «Рособоронэкспорт»-ը: Ռուսաստանը հանդիսանում է ինչպես Հայաստան, այնպես էլ Ադրբեջան սպառազինության խոշորագույն մատակարար, այնպես որ սանկցիոն այս քաղաքականությունը չի կարող ազդեցություն չունենալ այս պետությունների հետ համագործակցության վրա, հետագայում նաև պայթյունավտանգ մեր տարածաշրջանի զարգացումների վրա: VERELQ-ի հետ զրույցում ռուս ռազմական փորձագետ Ալեքսանդր Պերենջիևը նշեց, որ պատժամիջոցների այս ուղղությունը Ռուսաստանը չի կանգնեցնի և ռազմա-արդյունաբերական համալիրը կշարունակի գործել նույն թափով: Բայց այլ հարց է՝ կկարողանա, արդյոք, Հայաստանը պահել իրավիճակն այնպես, ինչպես այսօր է, քանզի ռուսական սպառազինության ձեռքբերումը լուրջ ռիսկեր է սկսում պարունակել ՀՀ իշխանությունների համար.«Հայաստանի իշխանությունները ստեղծված իրավիճակում պետք է ռիսկայնության գնահատում անեն. եթե հրաժարվեն ռուսական սպառազինությունից, ապա պետք է գնել, ասենք, ամերիկյանը, իսկ դա արդեն լրիվ այլ գնային քաղաքականություն է, եթե հաշվի առնենք, որ Ռուսաստանը Հայաստանին զենք է մատակարարում ներքին գներով: Իմ կարծիքով՝ չի ստացվի, և Հայաստանը կշարունակի ռուսական զենք ձեռք բերել»,- ասաց նա:Այս դեպքում Հայաստանը, հաղթահարելով նորանոր ու զգալի ռիսկեր, էլ ավելի մեծ կախվածություն կունենա Ռուսաստանից: Իսկ դիտարկել այն տարբերակը, որ Հայաստանը կհրաժարվի ռուսական զենքից, նրա խոսքով անգամ պետք չէ. Նախ, Հայաստանը ՀԱՊԿ անդամ է և ՌԴ դաշնակից, իսկ երկրորդ՝ հանրապետության բյուջեն, ասել է թե՝ գումարի բացակայությունը հնարավորություն չի ստեղծում գնել զենք այլ մատակարարներից՝ ԱՄՆ-ից, Թուրքիայից կամ Պակիստանից: Այս դեպքում վստահ է պերենջիևը, բացի ֆինանսական խնդիրներից ի հայտ կգան նաև այլ բնույթի խնդիրներ.«Հայաստանի իշխանությունները իսկապես լուրջ ռիսկային իրավիճակի առաջ են կանգնել, քանի որ այս բավականին կոշտ խաղը այլևս թույլ չի տալիս պահել «և՛ մեզ, և՛ ձեզ» սկզբունքը: Ակնհայտ է, որ այնպես, ինչպես եղել է նախկինում այլևս չի լինի՝ մեջտեղում մնալը դժվարանում է»,- շեշտեց նա:Ռուս փորձագետի տրամաբանությամբ՝ Ադրբեջանը նման բարդ ընտրության առաջ չի կանգնում, քանի որ Բաքուն ունի գումար, հետևաբար ռուսական սպառազինությունից հրաժարվելու հարց ներկայումս այդ երկրի քաղաքական օրակարգում չկա: Պերենջիևը վստահություն հայտնեց, որ հայաստանյան իշխանությունների որոշումների վրա կարևորագույն ու ազդեցիկ գործոններից մեկը լինելու է այն, որ հետագայում ևս Հայաստանը, ի տարբերություն Ադրբեջանի, ռուսական սպառազինությունը ստանալու է ներքին գներով: Իսկ սա լուրջ հանգամանք է անգամ նման բարդ ու ռիսկային գործում:Ինչ վերաբերում է պատժամիջոցների ազդեցությանը տարածաշրջանային զարգացումների, մասնավորապես ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման կոնտեքստում, որում Ռուսաստանը ներգրավված է որպես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկիր, ապա մեր զրուցակցի կարծիքով՝ ամեն բան կմնա իր տեղում. «Հակամարտության կողմերը սպառազինված կլինեն: Բայց Ադրբեջանը չի կարողանա ռազմական ճանապարհով հետ վերցնել Ղարաբաղը, քանի որ Հայաստանը միշտ կկարողանա պահել այն»,- հավելեց մեր զրուցակիցը:Նշենք, միմյանց հետ հակամարտող Հայաստանն ու Ադրբեջանը ռուսական սպառազինության գնորդներից են։ Վերջին մի քանի տարում Ադրբեջանը շուրջ 5 մլրդ դոլարի ռազմական գործարք է կնքել ռուսական ձեռնարկությունների հետ, իսկ Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի շրջանակում ստանում է ռուսական արտադրության սպառազինություն ներքին գներով։ Այդպես, վերջին երկու տարում Հայաստանը ՌԴ-ից շուրջ 250 մլն դոլարի ռազմական վարկ է ստացել այդ երկրի արտադարության նորագույն զինատեսակներ ձեռք բերելու համար։Մինչդեռ պաշտոնական Երևանը չի շտապում մեկնաբանել ստեղծված իրավիճակը: VERELQ-ի հետ զրույցում ՀՀ ՊՆ խոսնակ Արծրուն Հովհաննիսյանը նշեց, որ այս խնդիրը ավելի շատ ԱԳՆ-ի տիրույթում է, քանզի հարցը քաղաքական է: Իսկ ԱԳՆ-ից էլ թեև հրաժարվեցին մեկնաբանել: Արտգործնախարարության խոսնակ Տիգրան Բալայանը միայն ասաց. «Հայաստանը բարձր է գնահատում համագործակցությունը իր գործընկեր պետությունների հետ»:Լիա Խոջոյան