Հայաստանն ի գիտություն կընդունի ՀԱՊԿ-ից հեռացման որոշումը. Փաշինյան

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ Երևանը պատրաստ է պարզապես ի գիտություն ընդունել Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությունից (ՀԱՊԿ) Հայաստանին հեռացնելու հիպոթետիկ որոշումը։ Այս հայտարարությունը հնչել է անդամավճարների պարտքի պատճառով հնարավոր պատժամիջոցների մասին Մոսկվայից հնչող նախազգուշացումների ֆոնին։

Հունիսի 11-ին կառավարությունում կայացած ճեպազրույցի ժամանակ գործադիրի ղեկավարն ընդգծել է, որ կառույցից հեռացման մեխանիզմը գոյություն ունի և գործում է։ Նրա խոսքով՝ եթե անդամ պետությունները որոշում կայացնեն Հայաստանին հեռացնելու վերաբերյալ, հայկական կողմին այլ բան չի մնա, քան ընդունել այդ փաստը, քանի որ այլ անելիք չկա։

Նախօրեին Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը տեղեկացրել էր, որ ՀԱՊԿ անդամ երկրները համաձայնության են եկել դիտարկել Հայաստանի նկատմամբ կազմակերպության կանոնադրության համապատասխան հոդվածի կիրառման հնարավորությունը: Պատճառը վերջին երկու տարվա ընթացքում երկրի կողմից ֆինանսական պարտավորությունների չկատարումն է:

Համաձայն կանոնադրության 25-րդ հոդվածի՝ եթե պետությունը երկու տարվա ընթացքում չի մարում կազմակերպության բյուջեի նկատմամբ կուտակված պարտքը, խորհուրդը կարող է որոշում կայացնել՝ կասեցնելու այդ երկրի քաղաքացիներին կառույցում քվոտային պաշտոններում առաջադրելու իրավունքը, ինչպես նաև ժամանակավորապես զրկելու ձայնի իրավունքից՝ մինչև պարտքի ամբողջական մարումը:

Հիշեցնենք, որ Երևանի և ՀԱՊԿ-ի միջև հարաբերությունների ճգնաժամը սկսվել է ավելի վաղ: 2024 թվականի փետրվարին Նիկոլ Փաշինյանը պաշտոնապես հայտարարեց կազմակերպությունում Հայաստանի մասնակցության սառեցման մասին։ Որպես այս ռազմավարական որոշման գլխավոր պատճառ՝ հայկական ղեկավարությունը նշեց դաշնակիցների կողմից երկրի անվտանգության ապահովման պարտավորությունների չկատարումը։

Խոսքը, մասնավորապես, վերաբերում էր 2021 և 2022 թվականներին հայ-ադրբեջանական սահմանին իրավիճակի սրման ժամանակ ՀԱՊԿ-ի կողմից համարժեք արձագանքի բացակայությանը: Այդ հայտարարություններից հետո Երևանը դադարեցրեց իր մասնակցությունը համատեղ զորավարժություններին, բարձր մակարդակի գագաթնաժողովներին և ամբողջությամբ հրաժարվեց կառույցի ֆինանսավորումից: