«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Նարեկ Կարապետյանն այսօր՝ հոկտեմբերի 27-ին, խորհրդարանում TRIPP-ի վերաբերյալ պայմանագրի վավերացման հարցով քննարկումների ժամանակ ելույթ ունենալիս նախազգուշացրեց, որ TRIPP նախագծի վաղաժամ մեկնարկը՝ առանց Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագրի վերջնական ստորագրման, կարող է թուլացնել Հայաստանի դիրքերը տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման հարցում:
Քննարկման ընթացքում Կարապետյանը Միրզոյանին հարցրեց, թե արդյոք TRIPP-ը կարող է սկսել աշխատել նախքան խաղաղության պայմանագրի վերջնական ստորագրումն ու վավերացումը: Նրա խոսքով՝ ԱՄՆ-ի հետ համաձայնագրում ինքը չի տեսել դրույթներ, որոնք նախագծի մեկնարկն ուղղակիորեն կապում են խաղաղ գործընթացի ավարտի հետ:
Միրզոյանը պատասխանեց, որ նման սցենարը հնարավոր է: Նա հիշեցրեց, որ խաղաղության պայմանագիրն արդեն նախաստորագրված է, իսկ Հայաստանն ու Ադրբեջանը հրապարակայնորեն հաստատել են իրենց պարտավորությունները և ճանաչել համաձայնեցված փաստաթղթի գոյությունը: Նախարարի խոսքով՝ հայկական կողմը վստահում է պայմանագրի յուրաքանչյուր տառին ու դրույթին և դրանք կասկածի տակ չի դնում: Ադրբեջանը, պարզաբանեց նա, առայժմ հրաժարվում է ստորագրել փաստաթուղթը՝ վկայակոչելով որոշակի պատճառներ, և հայտարարում է, որ կստորագրի այն այդ խոչընդոտների վերացումից հետո:
Ընդ որում, ընդգծեց ԱԳ նախարարը, TRIPP-ի մեկնարկի համար անհրաժեշտ էոչ միայն պայմանագրային հենք, այլև համապատասխան իրադրություն՝ խաղաղություն: Միրզոյանը հայտարարեց, որ խաղաղությունն արդեն իրականություն է. երկու երկրների զինծառայողները միմյանց վրա չեն կրակում, բեռները հատում են սահմանը, իսկ Հայաստանն այս փուլում պատրաստ է իր տարածքով բաց թողնել նաև ադրբեջանական բեռները: Նախարարը խոստովանեց, որ իդեալական սցենարի դեպքում կարելի էր նախ ստորագրել խաղաղության պայմանագիրը և միայն դրանից հետո գործարկել TRIPP-ը: Սակայն, նրա խոսքով, իրադարձությունների զարգացումը միշտ չէ, որ համապատասխանում է տեսականորեն ճիշտ հաջորդականությանը: Նա առաջարկեց դիտարկել նաև մեկ այլ տարբերակ. TRIPP-ի և այլ համատեղ նախագծերի մեկնարկը, այդ թվում՝ քաղաքացիական հասարակությունների ներկայացուցիչներիմիջև փոխանակումները, կարող է ամրապնդել արդեն իսկ գոյություն ունեցող խաղաղությունը և մոտեցնել պայմանագրի ստորագրումը:
Ի պատասխան՝ Կարապետյանը Միրզոյանի հայտարարությունն անվանեց կարևոր և փաստացի պոտենցիալ խնդիրը բացահայտող: Նա առաջարկեց պատկերացնել մի իրավիճակ, երբ Հայաստանը վավերացնում է համաձայնագիրը, իսկ մեկ տարի անց TRIPP-ը սկսում է աշխատել: Այդ դեպքում, նրա գնահատմամբ, Ադրբեջանի մոտ կարող է վերանալ Հայաստանին հաղորդակցությունների ապաշրջափակման այլ հնարավորություններ ապահովելու խթանը, քանի որ Բաքուն արդեն ստացած կլինի ցանկալի տրանսպորտային երթուղին:
Կարապետյանն այս ռիսկը կապեց այն բանի հետ, ինչն անվանեց Ադրբեջանի նախկին քաղաքականություն՝ զիջումների ստացում փուլ առ փուլ, «սալյամիի» սկզբունքով: Նա մտահոգություն հայտնեց, որ TRIPP-ի մեկնարկից հետո Բաքուն կարող է նոր պայմաններ առաջադրել, այդ թվում՝ պահանջել Հայաստանի Սահմանադրության փոփոխություն, իսկ հետո դրանք օգտագործել հետագա գործընթացը ձգձգելու կամ բլոկավորելու համար: Այդ դեպքում, նախազգուշացրեց պատգամավորը, Ադրբեջանը կստանա տրանսպորտային երթուղին, իսկ Հայաստանը հաղորդակցությունների ապաշրջափակման հարցում համաչափ արդյունքի չի հասնի:
Միրզոյանն առարկեց, որ նման մոտեցումը հաշվի է առնում TRIPP-ի միայն սահմանափակ հատվածը և նախագիծը չի դիտարկում դրա աշխարհագրական ու տրանսպորտային համատեքստում: Նախարարի խոսքով՝ երթուղին չի կարող ինքնին լիարժեք գործել. ողջ ենթակառուցվածքի աշխատանքի համար անհրաժեշտ են դրա շարունակությունները երկու ուղղություններով և բեռների շարժը կապակցված երթուղիներով: Որպես փոխադարձ հետաքրքրվածության երաշխիք նա նշեց այն, որ նախագիծն անհրաժեշտ էոչ միայն Հայաստանին, այլև Ադրբեջանին, ինչպես նաև երրորդ կողմերին: Միրզոյանի պնդմամբ՝ անհնար է պատկերացնել մի իրավիճակ, երբ ադրբեջանական բեռները երթուղով կտեղափոխվեն Նախիջևան, իսկ հայկական բեռների համար չի ապահովվի հակառակ ուղղությամբ շարժը կամ երթուղի շարունակությունը Ադրբեջանի տարածքով: Նա հստակեցրեց, որ խոսքը միայն Մեղրիի մասին չէ. նմանատիպ սկզբունք, նրա խոսքով, պետք է գործի նաև Տավուշով դեպի հայ-ադրբեջանական սահման ուղղության վրա:
Նախարարն ընդգծեց, որ սա իր պաշտոնական դիրքորոշումն է՝ որպես կառավարության ներկայացուցչի և նախագծի հարակից զեկուցողի. նա հնարավոր չի համարում այն իրավիճակը, երբ համապատասխան ենթակառուցվածքով բեռներ կտեղափոխվեն Ադրբեջանից Նախիջևան և հակառակ ուղղությամբ, սակայն նմանատիպ շարժ չի ապահովվի Հայաստանի համար:
Միևնույն ժամանակ, Միրզոյանը թույլ տվեց, որ խաղաղության պայմանագրի ստորագրումից հետո գործընթացը կարող է զարգանալ աստիճանաբար: Նրա խոսքով՝ կարելի էր հրաժարվել ցանկացած քայլից մինչև բոլոր հարցերի համաձայնեցումն ու ստորագրումը, սակայն կարելի է նաև հետևողականորեն իրականացնել առանձին համաձայնություններ և արդյունքը ստուգել յուրաքանչյուր փուլում: Նախարարը կարծիք հայտնեց, որ նման քայլերով առաջընթացը ունակ է ժամանակի ընթացքում ամրապնդել խաղաղությունը և դրա խախտումը դարձնել ավելի ու ավելի դժվարին:
