ՄԱԿ-ը մտահոգված է «Սրբազան պայքարի» մասնակիցների գործերով, Երևանը պատասխանել է

ՄԱԿ-ի փորձագիտական խումբն արձագանքել է «Սրբազան պայքար» շարժման մասնակիցների գործով պաշտպանական կողմի դիմումին՝ մտահոգություն հայտնելով ավելի քան հարյուր քաղաքացիների նկատմամբ Հայաստանի իրավապահ մարմինների գործողությունների վերաբերյալ։

Փաստաբան Տաթևիկ Սողոյանը տեղեկացրել է միջազգային կառույցներին ուղղված ութամսյա աշխատանքի արդյունքների մասին։ Ըստ նրա՝ ՄԱԿ-ի կառույցն ընդլայնել է ուսումնասիրության շրջանակը՝ դիտարկելով ոչ միայն ահաբեկչության մեջ մեղադրվող 18 անձանց գործը, այլև բողոքի ցույցերի, այդ թվում՝ հունիսի 12-ի իրադարձությունների ընթացքում պետական ապարատի գործողություններից տուժած առնվազն 109 քաղաքացու վերաբերյալ տվյալներ։

ՄԱԿ-ի պաշտոնական հաղորդակցության մեջ նշվում է, որ իշխանությունների ձեռնարկած միջոցները մտահոգիչ են և չեն համապատասխանում մարդու իրավունքների ոլորտում Հայաստանի ստանձնած միջազգային պարտավորություններին։ Պաշտպանական կողմը այս արձագանքը որակում է որպես աննախադեպ հայաստանյան արդարադատության պատմության մեջ և խստորեն քննադատում միջազգային կազմակերպությանը ներկայացված պետության պաշտոնական դիրքորոշումը։

Ի պատասխան բարձրացված հարցերի՝ Ժնևում ՄԱԿ-ի գրասենյակում ՀՀ մշտական ներկայացուցչությունը ներկայացրել է 31 էջանոց ծավալուն զեկույց։ Փաստաթղթում վերահաստատվում է պետության հանձնառությունը՝ ապահովելու քրեական վարույթների թափանցիկությունն ու դրանց խիստ համապատասխանությունը օրենքի գերակայությանն ու սահմանադրական իրավունքներին։ Պաշտոնական Երևանը նշել է, որ որոշ հարցադրումներ հիմնված են դեռևս չապացուցված պնդումների վրա, որոնց շուրջ դատավարական գործընթացները շարունակվում են։

Հայկական կողմը հատուկ շեշտել է, որ քրեական հետապնդումները որևէ աղերս չունեն մեղադրյալների քաղաքական, գաղափարական և կրոնական հայացքների կամ խաղաղ հավաքներին նրանց մասնակցության հետ. դրանք հիմնված են բացառապես սահմանադրական կարգի դեմ ուղղված բռնի հանցագործությունների նախապատրաստումը վկայող ապացույցների վրա։ Այդուհանդերձ, պաշտպանական կողմը խստորեն քննադատում է պետության այս պաշտոնական դիրքորոշումը՝ համարելով այն խիստ մտահոգիչ։

«Սրբազան պայքար» կամ «Տավուշը հանուն հայրենիքի» շարժումն առաջացել է 2024 թվականի գարնանը՝ Ադրբեջանի հետ պետական սահմանի սահմանազատման գործընթացի ֆոնին: Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանի գլխավորած բողոքի ակցիաները մարզերից տեղափոխվեցին Երևան՝ կառավարության հրաժարականի պահանջով։ Շարժման գագաթնակետը դարձավ 2024 թվականի հունիսի 12-ը, երբ Ազգային ժողովի շենքի մոտ բախումներ տեղի ունեցան ցուցարարների և ոստիկանության միջև։

Իրավապահները կիրառեցին հատուկ միջոցներ, այդ թվում՝ լուսաձայնային նռնակներ։ Արդյունքում տասնյակ մարդիկ ստացան տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներ, բազմաթիվ մասնակիցներ բերման ենթարկվեցին: Հետագայում մի շարք ակտիվիստների առաջադրվեցին այդ թվում զանգվածային անմարգություններ հրահրելու մեղադրանքներ: