ՆԱՏՕ-ի վրա ԱՄՆ-ի հսկայական ծախսերը «ծիծաղելի են». Թրամփ

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը կրկին կասկածի տակ է դրել Վաշինգտոնի մասնակցության նպատակահարմարությունը Հյուսիսատլանտյան դաշինքին: «Էնդրյուս» ավիաբազայում ունեցած ելույթի ժամանակ ամերիկյան առաջնորդը խիստ քննադատության է ենթարկել ՆԱՏՕ-ում ֆինանսական ներդրումները, որոնք ուղղված են ռուսական վտանգից պաշտպանվելուն, և խոստացել է լրջորեն վերանայել այդ հարցը։

Սպիտակ տան ղեկավարի խոսքով՝ Միացյալ Նահանգները «տրիլիոնավոր դոլարներ» է ծախսել եվրոպացի դաշնակիցների անվտանգությունը Մոսկվայից ապահովելու համար։ Թրամփը ստեղծված իրավիճակն անվանել է «փոքր-ինչ ծիծաղելի» և ընդգծել, որ վարչակազմը մտադիր է լուրջ վերլուծության ենթարկել ռազմական բլոկի ֆինանսավորման ծավալները։

Վաշինգտոնից հնչող նմանատիպ հայտարարությունների ֆոնին պաշտոնական Մոսկվան բազմիցս հայտարարել է որևէ ագրեսիվ ծրագրերի բացակայության մասին։ Ռուսաստանի ղեկավարության դիրքորոշումը, որը հնչեցրել է նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, այն է, որ «ռուսական սպառնալիքի» մասին հռետորաբանությունն արհեստականորեն ուռճացվում է արևմտյան վերնախավերի կողմից՝ հասարակության ուշադրությունը ներքին սոցիալ-տնտեսական խնդիրներից շեղելու նպատակով։

Հարկ է նշել, որ Դոնալդ Թրամփի կողմից դաշինքի հասցեին հնչող քննադատությունն առաջին անգամ չէ: Ավելի վաղ ամերիկյան առաջնորդն արդեն թույլ էր տվել ԱՄՆ-ի՝ ՆԱՏՕ-ի կազմից դուրս գալու հավանականությունը։ Դժգոհության առիթ էր դարձել եվրոպացի գործընկերների հրաժարումը՝ աջակցելու Վաշինգտոնին Իրանի դեմ ռազմական գործողության ժամանակ։ Թրամփը դաշնակիցների արձագանքը բնութագրել էր որպես «անջնջելի խարան» և հայտարարել, որ Ամերիկան կարիք չունի այնպիսի դաշինքի, որի անդամները խուսափում են փոխօգնությունից:

Բացի այդ, դաշնակիցների հետ հարաբերություններում լարվածություն էր առաջացել նաև մի շարք պետությունների դիրքորոշման պատճառով՝ կապված Գրենլանդիայի նկատմամբ վերահսկողություն սահմանելու ԱՄՆ ծրագրերի հետ. այն ժամանակ Թրամփը նույնպես նախազգուշացրել էր ՆԱՏՕ-ի հետ կապերը խզելու պատրաստակամության մասին։

Տրանսատլանտյան գործընկերության վերագնահատման կուրսը հաստատվում է նաև դիվանագիտական գերատեսչությունում։ Ինչպես ավելի վաղ նշել էր ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն, Մերձավոր Արևելքում իրավիճակի կարգավորումից հետո Վաշինգտոնը ստիպված կլինի հիմնովին վերաիմաստավորել Հյուսիսատլանտյան դաշինքի ռազմավարական արժեքն ու դերը ամերիկյան ազգային շահերի համար։