«Հիմարները» դեմ են. Թրամփը ցանկանում է խլել Իրանի նավթը Վենեսուելայի սցենարով

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն իրեն բնորոշ զինաթափող անկեղծությամբ խոստովանել է իր նվիրական աշխարհաքաղաքական ցանկության մասին՝ Վաշինգտոնը պետք է լիակատար վերահսկողություն սահմանի Իրանի նավթային արդյունաբերության նկատմամբ: Ամերիկացի առաջնորդին ամենևին չի շփոթեցնում ռազմական օկուպացիայի հեռանկարը, և նա իր ծրագրերը համեմատում է Վենեսուելայի ռեսուրսների նկատմամբ վերջերս իրականացված ուժային վերահսկողության հետ, իսկ նման «դիվանագիտության» քննադատներին բացահայտորեն անվանում է հիմարներ։

Financial Times պարբերականին տված թարմ հարցազրույցում Սպիտակ տան ղեկավարն առանց այլևայլության շարադրել է մերձավորարևելյան ճգնաժամի կարգավորման իր տեսլականը։ Թրամփի խոսքով՝ ինքը կնախընտրեր պարզապես վերցնել իրանական նավթը, ինչպես դա արվեց Վենեսուելայում՝ հունվարին Նիկոլաս Մադուրոյի գերեվարումից հետո։ Նրանց, ովքեր կասկածի տակ են դնում նման բացահայտ միջազգային բռնագրավման նպատակահարմարությունը, ԱՄՆ նախագահը նրբանկատորեն անվանել է «հիմար մարդիկ»։

Ամերիկացի առաջնորդի նման համարձակ հավակնությունների իրագործումն անխուսափելիորեն կպահանջի Իսլամական Հանրապետության գլխավոր արտահանման հանգույցի՝ Խարգ կղզու օկուպացիան։ Պենտագոնն արդեն անցել է գործի. տարածաշրջան է կենտրոնացվում մոտ տասը հազար զինծառայող, ներառյալ էլիտար ծովային հետևակայիններ և 82-րդ դիվիզիայի դեսանտայիններ: Եվ մինչ ռազմական փորձագետները նախազգուշացնում են օպերացիայի հսկայական ռիսկերի և անխուսափելի կորուստների մասին, ինքը՝ Թրամփը, արհամարհանքով է գնահատում հակառակորդի պաշտպանունակությունը՝ կտրականապես հայտարարելով, որ կղզին կարելի է գրավել «շատ հեշտությամբ»։

Այս յուրօրինակ քաղաքական պարծենկոտության և չդադարող ռազմական գործողությունների ֆոնին համաշխարհային շուկաները տենդի մեջ են։ Նավթի գներն ընդամենը մեկ ամսում աճել են հիսուն տոկոսով՝ մարտի 30-ի առավոտյան հատելով Brent տեսակի մեկ բարելի դիմաց 116 դոլարի սահմանագիծը։

Որքան էլ տարօրինակ է, զենքի նման ագրեսիվ շառաչյունը Թրամփն անվանում է հաջողված ֆոն խաղաղ բանակցությունների համար, որոնք ընթանում են Պակիստանի միջնորդությամբ։ Ամերիկայի ղեկավարը Թեհրանին կոշտ վերջնագիր է ներկայացրել մինչև ապրիլի 6-ը՝ կա՛մ գործարք Վաշինգտոնի պայմաններով, կա՛մ տոտալ հարվածներ էներգետիկ հատվածին: Դիվանագիտական զրույցներ վարելու իր ուրույն մոտեցումը ԱՄՆ նախագահն ամփոփել է տպավորիչ մաթեմատիկայով՝ սառնասրտորեն նշելով, որ ամերիկյան ուժերն արդեն ռմբակոծել են տասներեք հազար թիրախ, և մնացել է «ևս մի երկու հազար», ուստի խաղաղ համաձայնությունը, ըստ նրա, կարող է ձեռք բերվել «շատ արագ»: