Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է Եվրամիությանն անդամակցելու հարցով հանրաքվեի անցկացման աննպատակահարմարության մասին՝ ընդգծելով ԵԱՏՄ շրջանակներում աշխատանքը շարունակելու և արտաքին քաղաքական սահուն հավասարակշռություն պահպանելու կարևորությունը։
Գործադիրի ղեկավարի խոսքով՝ քանի դեռ երկիրը պաշտոնական հայտ չի ներկայացրել կամ չափազանց մոտ չէ թեկնածուի կարգավիճակ ստանալուն, նման քվեարկությունը կրում է սոսկ տեսական բնույթ, ուստի կառավարությունը կշարունակի հանգիստ աշխատանքը Միության ներսում, որտեղ դեռևս կա չօգտագործված ներուժ:
Իր տեսաուղերձում կառավարության ղեկավարը միջազգային հարաբերություններում հավասարակշռության մոդելը համեմատել է տիեզերական ձգողականության հետ՝ շեշտելով, որ կտրուկ քայլերն ու կշեռքի նժարների անհամամասնությունը կարող են հանգեցնել աղետալի հետևանքների։ Ըստ նրա՝ նոր հավասարակշռության ձևավորումն ու վերականգնումը պետք է տեղի ունենան առավելագույնս սահուն, որպեսզի գործընթացը մնա բացառապես կառավարելի և զերծ պահի պետությունը ցնցումներից։
Անդրադառնալով Մոսկվայի հետ փոխգործակցությանը՝ Փաշինյանը դրական է որակել երկկողմ հարաբերությունների ներկայիս տրանսֆորմացիոն փուլը՝ դրանք անվանելով բաց ու անկեղծ, առանց որևէ մութ անկյունների։
Տնտեսական անվտանգության համատեքստում նա պարզաբանել է, որ անկախությունը ենթադրում է կախվածությունների դիվերսիֆիկացում, երբ սակավաթիվ աղբյուրներից ունեցած կախվածությունը փոխարինվում է բազմաթիվ գործընկերների հետ կապերով, ինչը նվազեցնում է հնարավոր ռիսկերը և թույլ տալիս ավելի շահավետ պայմաններով սակարկել։
Այս տրամաբանությամբ Հայաստանը վերջին տարիներին դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Սաուդյան Արաբիայի և Պակիստանի հետ, ինչպես նաև ակտիվորեն աշխատում է Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման ուղղությամբ, ինչը քմահաճույք չէ, այլ պետության կենսագործունեության համար անհրաժեշտություն։
Երևանի աշխարհաքաղաքական վեկտորի շուրջ քննարկումներն ակտիվացել են այն բանից հետո, երբ Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) չորս երկրների՝ Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի առաջնորդները Աստանայի գագաթնաժողովի արդյունքներով հանդես եկան համատեղ հայտարարությամբ։
Փաստաթղթում նրանք կոչ են արել Հայաստանին հնարավորինս սեղմ վերջնաժամկետներում անցկացնել համազգային հանրաքվե՝ Եվրոպական միությանն անդամակցելու կամ ԵԱՏՄ կազմում հետագա մնալու միջև վերջնական ընտրություն կատարելու համար։ Այս հորդորը հաջորդել է 2025 թվականի սկզբին ՀՀ կառավարության կողմից եվրաինտեգրման մասին օրինագծի ընդունմանը, ինչը, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի պարզաբանմամբ, ուղղակի անդամակցություն չէր ենթադրում և հեռանկարում պահանջում էր պարտադիր հանրաքվեի անցկացում։
Այս զարգացումների ֆոնին կտրուկ սրվել են տնտեսական հարաբերությունները Երևանի և Մոսկվայի միջև։ Ռուսական կողմը պաշտոնապես զգուշացրել է Հայաստանի ղեկավարությանը բնական գազի և նավթամթերքի մատակարարման ոլորտում համագործակցության համաձայնագրերը կասեցնելու կամ չեղարկելու հնարավորության մասին, եթե Երևանը շարունակի Եվրամիությանն անդամակցելու գործընթացը։
Բացի այդ, Մոսկվան արդեն իսկ սահմանափակել է հայկական արտադրության մի շարք առանցքային ապրանքների, այդ թվում՝ գյուղմթերքի, ծաղիկների և ալկոհոլի ներկրումը, ինչը զգալի տնտեսական ճնշում է առաջացրել հանրապետության համար ռազմավարական արտաքին քաղաքական կուրսի ընտրության փուլում։
