Փաշինյանն իշխանություն չի ունենա, եթե պատերից չքերի հերոսների նկարները
«Ի՞նչ է, առաջ իշխանությունը չէ՞ր օգտագործում պետական լծակները՝ ընդդիմադիր կուսակցություններն ու շարժումները ճնշելու համար»: Դա, իհարկե, շատ ուժեղ «փաստարկ» է՝ Փաշինյանի ծավալած քաղաքական բռնաճնշումներն արդարացնելու համար: Եվ դա, իմիջիայլոց, «փաստարկ» է «ես նիկոլական չեմ, բայց» շարքից, երբ մարդիկ մի կողմից չեն ուզում, որ իրենց կապեն պետությունը կործանման ճանապարհով տանող բռնապետի հետ, բայց մյուս կողմից՝ վախենում են ռեժիմի կողմից հետապնդման թիրախ դառնալուց:
Այդ փաստարկին կա երեք պատասխան: 1/ Տրամաբանական. եթե նախորդ տասնամյակներում նման բան կար, դա դեռ չի նշանակում, որ էլի պետք է լինի: 2/ «Քանակական». երբեք չի եղել, որ երեք հիմնական քաղաքական մրցակիցների առաջնորդներն իրենց բազմաթիվ կողմնակիցների հետ լինել կա՛մ անազատության մեջ, կա՛մ, առնվազն, քրեական հետապնդման տակ: 3/ Բովանդակային եւ ամենաէական. կարեւոր է ոչ միայն այն, թե ինչ է արվում, այլեւ՝ ինչի՞ համար, ի՞նչ նպատակով:
Նախորդ շրջաններում քաղաքական հետապնդումների մոտիվացիան մեկն էր՝ պահել իշխանությունը, թույլ չտալ այնպիսի քաղաքական եւ հասարակական ակտիվություն, որը կսասանի իշխանական աթոռը: Հիմա այս մոտիվացիան, բնականաբար, նույնպես կա: Բայց իշխանությունը Փաշինյանին անհրաժեշտ է ոչ միայն որպես «կայֆերի» աղբյուր:
Եվ այստեղ պետք է հիշել ընդդիմադիր ուժերի 4 նպատակները, որոնց հետ ես համաձայն եմ: Այլ հարց է, թե կկարողանա՞ արդյոք ընդդիմությունն այս 4 կետերը դարձնել հասարակական օրակարգ: Հիշեցնեմ դրանք՝ Ալիևյան սահմանադրության պարտադրանքի մերժում, խաղաղություն՝ առանց միակողմանի զիջումների և տարածքային կորուստների, ազգային ինքնության եւ Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու պաշտպանություն, ժողովրդավարական ազատությունների եւ իրավունքների վերականգնում։ (Վերջին կետում ես «վերականգնում» բառի փոխարեն կգրեի «հաստատում»՝ վերականգնել կարելի է այն, ինչ երբեւէ եղել է):
Դրանք ոչ միայն հասարակական ճիշտ նպատակներ են: Այն, ինչ հիմա Փաշինյանն անում է, նրա՝ իշխանություն ունենալու նախապայմաններն են; Այսինքն՝ ՔՊ առաջնորդն իշխանություն չի՛ ունենա, եթե չկարողանա Հայաստանի վզին փաթաթել Ալիեւի սահմանադրությունը, որովհետեւ Ադրբեջանի նախագահի առջեւ վերցրել է այդ պարտականությունը որպես «խաղաղության» նախապայման: Չնայած հիմա հարեւան երկրի բարձրաստիճան ներկայացուցիչներն ակնարկում են, որ դա վերջին նախապայմանը չի:
Փաշինյանը իշխանություն չի ունենա, եթե պատերից չքերի հերոսների նկարները, եթե չաղավաղի մեր պատմությունը, եթե չպախարակի ղարաբաղյան շարժումը, եթե Ամենայն հայոց կաթողիկոսի փոխարեն չփորձի նշանակել «29.743 քառ. կիլոմետրի կաթողիկոս»: Փաշինյանը իշխանության չի մնա, եթե չգնա նոր տարածքային զիջումների՝ ինչպիսի դեմագոգիայով էլ փորձի դրանք «քողարկել»: Դրանք բոլորը ոչ միայն Ալիեւի պահանջներն են, այլեւ, կարծում եմ, աշխարհաքաղաքական կենտրոնների:
Ահա թե ինչի համար է պետք ՔՊ առաջնորդին՝ ճնշել ժողովրդավարական ազատություններն ու իրավունքները՝ կրկնեմ, աննախադեպ մասշտաբներով: Եթե, օրինակ, իշխանությունը թույլ տար, որ 2026 թվականին արդար ընտրություններ տեղի ունենային, եթե, մասնավորապես, քվեարկություններից առաջ ու քվեարկության օրը զանգվածային ձերբակալություններ չիրականացներ, եթե չչեղարկեր ԲՀԿ-ի ձայները, ապա ՔՊ-ն չէր ունենա նույնիսկ այսօրվա խարխուլ «մեծամասնությունը»:
Այնպես որ, պատասխանելով հոդվածի սկզբին դրված հարցին՝ «արդյոք առաջ այդպես չէ՞ր», ես հանգիստ խղճով կարող եմ պնդել՝ «ոչ, այդպես չէր՝ երբեք պետությունն այնքան վտանգված չէր, որքան հիմա»:
Արամ ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆ
«Առավոտ» օրաթերթ
