Դատախազությունը 2025-ին վերադարձրել է 5.4 մլրդ դրամի ակտիվներ պետությանը. ամփոփում
Լուսանկարը` ՀՀ գլխավոր դատախազություն
Ավելի քան 14 միլիոն դոլարի անշարժ գույք և դրամական միջոցներ արդեն վերադարձվել են Հայաստանի պետական բյուջե՝ ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման լայնածավալ գործընթացի շրջանակներում: Երկրի Գլխավոր դատախազությունն ամփոփել է պրոֆիլային վարչության 2025 թվականի աշխատանքների արդյունքները և հրապարակել այս իրավական մեխանիզմի կիրառման սկզբից ի վեր գրանցված վիճակագրությունը։
Գերատեսչության կոլեգիայի ընդլայնված նիստը կայացել է 2026 թվականի մարտի 7-ին՝ ՀՀ գլխավոր դատախազ Աննա Վարդապետյանի նախագահությամբ։ Որպես հիմնական զեկուցող հանդես է եկել գլխավոր դատախազի տեղակալ Էդգար Արսենյանը, որը մանրամասն ներկայացրել է Ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման գործերով վարչության նախորդ տարվա գործունեությունը։ Նրա խոսքով՝ միայն 2025 թվականի ընթացքում նախաձեռնվել է 157 ուսումնասիրություն, որոնց հիման վրա դատական ատյաններ է ներկայացվել 42 հայցադիմում։
Ներկայումս քննվող հայցերով վերահսկիչ մարմինը պահանջում է հօգուտ պետության բռնագանձել 230 անշարժ և 68 շարժական գույք, ինչպես նաև մասնակցություն 76 իրավաբանական անձանցում։ Տարվա ընթացքում ներկայացված հայցապահանջների ընդհանուր արժեքը մոտենում է 36 միլիարդ դրամին։ Ընդ որում, անցած տարվա ընթացքում հաջողությամբ կնքվել է հաշտության մեկ համաձայնություն, որի արդյունքում պետական գանձարան է փոխանցվել գրեթե 69 միլիոն դրամ։
Գնահատելով 2020 թվականի աշնանը պրոֆիլային վարչության ստեղծումից ի վեր արձանագրված ընդհանուր պատկերը՝ դատախազության ներկայացուցիչները հնչեցրել են աննախադեպ ցուցանիշներ։ 2026 թվականի մարտի 1-ի դրությամբ դատարաններում քննվում է 166 հայց՝ ավելի քան 612 միլիարդ դրամ ընդհանուր արժեքով։ Պետությունը հավակնում է վերադարձնել 1568 անշարժ գույք և 356 տրանսպորտային միջոց։ Գերատեսչությունում ընդգծում են, որ ներկայացված ֆինանսական պահանջներն ունեն աճի կայուն միտում, քանի որ մի շարք ակտիվների և կորպորատիվ բաժնեմասերի շուկայական արժեքի գնահատման գործընթացը դեռևս շարունակվում է։
Բռնագանձման մեխանիզմի հնգամյա աշխատանքի գործնական արդյունքներն արտահայտվում են հօգուտ պետության փաստացի վերադարձված ակտիվներով։ Այսօրվա դրությամբ օրինական ուժի մեջ մտած մեկ դատական վճռի և ինը հաշտության համաձայնությունների հիման վրա պետությանն է հանձնվել ինը անշարժ գույք և երկու տրանսպորտային միջոց։ Արդեն իսկ բռնագանձված գույքի և դրամական միջոցների ընդհանուր արժեքը կազմում է մոտ 5,45 միլիարդ դրամ, ինչը համարժեք է շուրջ 14,46 միլիոն ԱՄՆ դոլարին։
