«Բոլորը նույնն են» արտահայտությունը ընդամենը մի բանի մասին է՝ «թող մնա Նիկոլ Փաշինյանը»: Հարգելի «բոլորը նույնն են» դիրքորոշման կրողներ, դա բնականաբար ձեր իրավունքն է, բայց իրացրեք այդ իրավունքը առավել ազնիվ եւ հայտարարեք, որ նախընտրում եք Նիկոլ Փաշինյանի կառավարման շարունակություն, ու պարզապես ազնվորեն գնացեք ու ստանձնեք այդ կառավարման համար ձեր բաժին պատասխանատվությունը՝ ձեր քվեով:
Կրկնեմ, Հայաստանում ստանդարտ իրավիճակ է, արդյունավվետ եւ անարդյունավետ ուժերի միջեւ, լավ եւ վատ խոստումների միջեւ ընտրության հարց չէ: Հայաստանում հարց է՝ ընդհատել ազգային ու պետական նկարագրի ապաբարոյականացման, ապաարժանապատվականացման, Հայաստանն Ադրբեջանին ենթակա կազմավորման վերածելու քաղաքականությունը:
Դուք համարում եք, որ ի՞նչ ուժ էլ հաղթի լինելու է նու՞յնը: Ապացուցեք գործով: Այսինքն, քվեարկեք հաղթելու ամենամեծ հնարավորությունն ունեցող ուժի օգտին, թող այյդ ուժը ձեւավորի կառավարություն, ու, եթե շարունակի նույն քաղաքականությունը, եթե չփոխվի ոչինչ, ապա դուք բոլորին կասեք՝ «տեսա՞ք, որ ասում էինք»: Եվ այդ ժամանակ «բոլորը նույնն են» ձեր փաստարկը կդառնա առավել ուժեղ, առավել համոզիչ, պարզապես՝ առարկայական:
Չէ՞ որ հակառակ պարագայում, եթե մնում է Փաշինյանի կառավարությունը, միեւնույն է շարունակվում է այն, ինչ կա: Եվ, եթե փոխարինողն էլ՝ ըստ ձեր մոտեցման, շարունակելու է նույնը, հետեւաբար փոխելով ոչ միայն չեք կորցնում ոչինչ, այլ նաեւ ձեռք եք բերում ձեր դիրքորոշումը առարկայորեն փաստարկելու ծանրակշիռ հնարավորություն:
Հետեւաբար, գործեք ռացիոնալ հենց ձեր իսկ դիրքորոշման տրամաբանության տեսանկյունից եւ ապացուցելու համար, որ «բոլորը նույնն են», գնացեք եւ քվեարկեք հաղթելու մեծ հնարավորություն ունեցող ուժին կամ ուժերից որեւէ մեկին: Քվեարկեք ու հետո «ապացուցեք», որ «բոլորը նույնն են»:
Կրկնեմ, կարծում եմ, համոզված եմ, որ դուք նվազագույն ռացիոնալություն ունեք պատկերացնելու համար, որ առկա իրավիճակում չկա այլ տարբերակ՝ կամ մնում է նույն իշխանությունը, կամ ընդդիմության առաջատար հնարավորություններ ունեցող ուժերի միջոցով փոխվում է այդ իշխանությունը: Որեւէ այլ երրորդ տարբերակ պարզապես «տեսական ռոմանտիկա է»:
Կարծում եմ քաղաքականությանը շատ, թե քիչ հետեւելու պարագայում ակնառու է, որ մրցակցությունը համակարգերի, ինստիտուտների, ցանցերի միջեւ է: Դուր է գալիս դա, թե ոչ, բայց այդպես է ամենուր: Հետեւաբար «հողմաղացների դեմ պայքար» է մտածելը, թե բավարար է խելոք խոսել, բավարար է մարդկանց ասել իմաստուն բաներ, եւ դա քաղաքական մրցակցության հաղթանակի գրավական է:
Վերջին հաշվով, դա անհարգալից է նաեւ ընտրողի հանդեպ: Ընտրողը բոլոր պարագաներում ռացիոնալ է: Նա գնահատում է հենց համակարգային, ցանցային, ինստիտուցիոնալ ներուժը: Որեւէ մեկին կարող է հավանել չափից շատ, լսել ու համարել ամենախելոքը, բայց այդ մեկին կառավարման ղեկ վստահելու համար նա դիտարկելու է այդ մեկի «թիկունքին» եղած համակարգային-ինստիտուցիոնալ ներուժը,հետագիծը:
Հակառակը լինում է բացառապես հեղափոխական իրավիճակներում: Մինչդեռ, հեղափոխական իրավիճակ հասունացնելու համար էլ արդեն պետք են համակարգեր, ցանցեր, ինստիտուտներ:
Որեւէ խումբ, որեւէ ուժ,, որ հավակնում է իրապես արժանանալ հանրության վստահության քվեին՝ որպես կառավարություն, կամ պետք է կարողանա որեւէ կերպ հասունացնել հեղափոխական իրավիճակ, կամ պետք է ընտրության ներկայանա համակարգով, որեւէ համակարգային, ինստիտուցիոնալ հետագծով:
Ըստ այդմ, քաղաքական այլընտրանքի ձեւավորումը պահանջում է քայլ առ քայլ համակարգի ձեւավորում: Եթե դա չկա, ուրեմն կամ առկա է քաղաքական կատարյալ միամտություն եւ հետեւաբար քաղաքական համարժեքության խնդիր, կամ ակնհայտ է քաղաքական պրոցեսում մեծ եւ վերամբարձ նպատակների ներքո պարզապես փոքր խնդիրներ լուծելու հնարամտություն:
Վերլուծաբան Հակոբ Բադալյան
