Ռուսական ՎՏԲ բանկն ավարտել է Հայաստանի մեծությամբ երկրորդ՝ Թեղուտի պղնձամոլիբդենային հանքավայրի վաճառքի գործընթացը։ Ընկերության բազմամիլիոնանոց պարտքն ի սկզբանե գնվել է տեղական ընկերության կողմից, ապա վերավաճառվել դեռևս անհայտ մնացող գլխավոր ներդրողի։
Ինչպես հայտնում է «Ազատություն» ռադիոկայանը, մոտ 450 միլիոն տոննա հանքաքարի գնահատված պաշարներով Թեղուտի հանքավայրը նախկինում շահագործվում էր գործարար Վալերի Մեջլումյանին պատկանող «Վալլեքս գրուպ» ընկերության կողմից։ Սակայն 2018 թվականին, վարկային պարտավորությունները չկատարելու պատճառով, 380 միլիոն դոլար պարտքի դիմաց հանքն անցավ ռուսական պետական մասնակցությամբ ՎՏԲ բանկին։
Անցումային շրջանում բանկը տիրապետում էր «Թեղուտ» ՓԲԸ-ի բաժնետոմսերի 49.95 տոկոսին, իսկ մնացած մասնաբաժինը պատկանում էր այլ ֆիզիկական անձանց։ Քանի որ հանքարդյունաբերությունը չէր մտնում ֆինանսական կառույցի պրոֆիլի մեջ, ապրիլին ՎՏԲ-ի գլխավոր տնօրեն Անդրեյ Կոստինը հայտարարեց ակտիվի վաճառքի վերջնական փուլի մասին։
Գաղտնի գնորդը և միջնորդի դերը
Ակտիվի օտարման գործընթացը պաշտոնական ձևակերպում ստացավ ամռանը։ Հուլիսի 7-ին Մրցակցության և սպառողների շահերի պաշտպանության հանձնաժողովը բավարարեց «Կուպրար ՌԱ» ընկերության հայտը՝ թույլատրելով ձեռք բերել «Թեղուտ»-ի բաժնետոմսերը։
Իրավաբանական անձանց ռեգիստրի տվյալներով՝ «Կուպրար ՌԱ»-ն հիմնադրվել է այս տարվա փետրվարին նախկին պետական պաշտոնյա և բանկիր Սերգեյ Վիրաբյանի կողմից, ով մինչև հունիս եղել է ընկերության միակ սեփականատերն ու տնօրենը։ Ներկայումս ընկերության գլխավոր տնօրենի պաշտոնը զբաղեցնում է իրավաբան Արտյոմ Գեղամյանը, ով նախկինում զբաղեցրել է «Վալլեքս գրուպ»-ի իրավաբանական տնօրենի պաշտոնը։
Ինչպես հաղորդում է «Ազատություն» ռադիոկայանը, Սերգեյ Վիրաբյանն անձամբ հաստատել է, որ ստանձնել է ՎՏԲ-ի հանդեպ «Թեղուտ»-ի պարտքը զուտ բիզնես նպատակներով՝ այն այլ անձի վերավաճառելու համար։
Պաշտոնական հարցազրույցում նա հրաժարվել է բացահայտել վերջնական գնորդի ինքնությունը՝ վկայակոչելով առևտրային գաղտնիքը։ Միևնույն ժամանակ, ըստ ռադիոկայանի աղբյուրների, ձեռքբերմամբ խիստ հետաքրքրված է եղել հեռահաղորդակցության ոլորտի գործարար, «Վիվա Արմենիա»-ի սեփականատեր Կոնստանտին Սոկոլովը։
Ֆինանսական վիճակն ու հեռանկարները
«Թեղուտ»-ի ֆինանսական բեռը բավականին ծանր է եղել. ըստ 2024 թվականի հաշվետվությունների՝ չմարված վարկային պարտավորությունների ծավալը գերազանցել է 440 միլիոն դոլարը։ Հանքավայրի բնականոն աշխատանքը խաթարվել էր 2022 թվականի գարնանը՝ աշխարհաքաղաքական զարգացումների և լոգիստիկ բարդությունների պատճառով, սակայն հետագայում արտադրությունը հաջողվեց մասնակիորեն վերականգնել։
Արդեն 2024 թվականի վերջին ընկերությունն ապահովել է 88 հազար տոննա պղնձի խտանյութի արտադրություն, որն արտահանվել է Չինաստան, Ռուսաստան և Շվեյցարիա։ Նոր սեփականատիրոջ պայմաններում ակնկալվում է հանքավայրի արդյունահանման ծավալների կայունացում և ֆինանսական պարտավորությունների վերջնական կարգավորում։
