Փաշինյանը կոչ է արել պարզել «բարերարների» ունեցվածքի ծագումը՝ ՀԷՑ-ի գործի ֆոնին

Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել երկրում բարերարների համբավ ունեցող անձանց ունեցվածքի ծագումը։

Նոյեմբերի 5-ին կառավարության նիստից հետո լրագրողների հետ ճեպազրույցում նա նման դիրքորոշում է հայտնել՝ անդրադառնալով գործարար, «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ Սամվել Կարապետյանի նկատմամբ հարուցված նոր քրեական հետապնդմանը։ Գործը վերաբերում է «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությանը (ՀԷՑ) ավելի քան 64,5 միլիարդ դրամի ենթադրյալ վնաս պատճառելուն։

Պատասխանելով Կարապետյանի դեմ նոր մեղադրանքի վերաբերյալ հարցին՝ Փաշինյանը նշել է, որ առանցքայինը հնարավոր չարաշահումների առկայությունը պարզելն է։

«Իրավիճակը շատ պարզ է՝ չարաշահումներ եղե՞լ են, թե՞ ոչ։ Ամեն ինչ պետք է սկսվի այս հարցի պատասխանից», - ասել է վարչապետը։

Նրա գնահատմամբ՝ եթե Քննչական կոմիտեն և դատախազությունը որոշել են քրեական հետապնդում իրականացնել՝ գիտակցելով, որ գործը հանրային և քաղաքական քննարկումների առարկա է դառնալու, ապա պետք է դրա համար ծանրակշիռ փաստարկներ ունենան։

Փաշինյանը միաժամանակ պնդել է, որ Հայաստանում ավելի քան երեք տասնամյակ ենթադրյալ չարաշահումների վերաբերյալ քննարկումները հաճախ տեղափոխվել են արտաքին քաղաքականության դաշտ՝ հիշատակելով Ադրբեջանը, Թուրքիան և Իլհամ Ալիևին։

«Եթե կա 64 մլրդ-ի չարաշահում, Ալիևն ի՞նչ կապ ունի։ Կապն այն է, որ պետք է պարզել մեր այսպես կոչված բարերարների ունեցվածքի ծագումը», - հայտարարել է վարչապետը։

Նա ընդգծել է, որ ենթադրյալ չարաշահումների վերաբերյալ տեղեկությունների առկայության դեպքում իրավապահները պարտավոր են գործել՝ միաժամանակ անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի պահպանման անհրաժեշտությանը։ Վարչապետի խոսքով՝ գործով վերջնական իրավական գնահատական պետք է տրվի սահմանված ընթացակարգով։

Հիշեցնենք, որ նոյեմբերի 4-ին Քննչական կոմիտեն հայտնել էր Սամվել Կարապետյանի և ևս 35 անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ Գործը վերաբերում է մասնավոր ոլորտում ծառայողական լիազորությունների ենթադրյալ չարաշահմանը, առանձնապես խոշոր չափերով վստահված գույքի հափշտակությանը և փողերի լվացմանը։

Քննության վարկածով՝ 2016-2024 թվականներին ՀԷՑ-ի ղեկավարության հետ փոխկապակցված անձինք ներգրավել են ընկերության գործունեության համար անհրաժեշտ ծավալները գերազանցող վարկային միջոցներ, որոնք հետագայում անհիմն կերպով ուղղվել են շահաբաժինների, փոխառությունների և կանխավճարների տրամադրմանը։ ՔԿ-ի տվյալներով՝ 2024-2025 թվականներին ընկերությունից ենթադրաբար ապօրինի դուրս է բերվել շուրջ 23,2 միլիարդ դրամ, իսկ ընդհանուր վնասը գնահատվում է 64 միլիարդ 585 միլիոն դրամ։

Նույն օրը իրավապահները խուզարկություններ էին իրականացրել 65 հասցեներում, այդ թվում՝ Սամվել Կարապետյանի և նրա ընտանիքի հետ կապվող գույքերում։ Գործարարին ձերբակալել էին, իսկ նոյեմբերի 5-ին Հակակոռուպցիոն դատարանը որոշել է նրան մեկ ամսով կալանավորել։

Կարապետյանը չի ընդունում իրեն առաջադրված մեղադրանքները։ Նրա ղեկավարած «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը իրավապահների վերջին գործողությունները որակել է քաղաքական հետապնդում՝ դրանք կապելով նոր Սահմանադրության հարցում ընդդիմության դիրքորոշման հետ։

ՀԷՑ-ի շուրջ հակամարտությունը սկսվել էր ավելի վաղ։ 2025 թվականի ամռանը կառավարությունը օրենսդրական փոփոխությունների միջոցով հնարավորություն էր ստացել միջամտելու ընկերության կառավարմանը։ Հուլիսին նշանակվել էր ժամանակավոր կառավարիչ, իսկ նոյեմբերին Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովը դադարեցրել էր ընկերության էլեկտրաէներգիայի բաշխման լիցենզիան։ 2026 թվականի հոկտեմբերին կառավարությունը որոշում էր կայացրել ՀԷՑ-ի բաժնետոմսերի նկատմամբ գերակա հանրային շահ ճանաչելու մասին՝ բացելով դրանց հարկադիր օտարման ճանապարհը։

Սամվել Կարապետյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումն առաջինը չէ։ Նա 2025 թվականի հունիսին ձերբակալվել էր իշխանությունը զավթելու հրապարակային կոչերի մեղադրանքով՝ Հայ առաքելական եկեղեցությանն աջակցող հայտարարությունից հետո։ Հետագայում նրան առաջադրվել էին նաև տնտեսական բնույթի մեղադրանքներ։ Գործարարն ու նրա պաշտպանները քրեական գործերը համարում են քաղաքական դրդապատճառներով հարուցված։

ՀԷՑ-ի վերաբերյալ նոր քրեական գործով նախաքննությունը շարունակվում է։ Քննչական կոմիտեի ներկայացրած մեղադրանքներն ու վնասի չափը դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով դեռ հաստատված չեն։